การตลาดชาวมุสลิมภาคใต้: เลือกสื่ออย่างไรให้เหมาะสมกับชุมชนและจังหวะในชีวิตประจำวัน

การตลาดชาวมุสลิมภาคใต้: เลือกสื่ออย่างไรให้เหมาะกับชุมชนและจังหวะชีวิต
ถ้ากำลังทำสินค้าเพื่อเข้าถึงผู้บริโภคชาวมุสลิมภาคใต้ แบรนด์ควรเลือกพื้นที่ สื่อ และช่วงเวลาอย่างไร?

การเลือกจังหวัดเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของแผนสื่อ เพราะภายในจังหวัดเดียวกัน ชุมชนเมือง ชุมชนชายฝั่ง และชุมชนบนเกาะ อาจมีเส้นทางชีวิตและจุดจับจ่ายต่างกัน

การวางแผนจึงต้องลงลึกถึงสามเรื่องที่เชื่อมกัน ได้แก่ พื้นที่ที่อยู่อาศัย จุดรวมตัวสำคัญ และช่วงเวลาที่เหมาะสม แล้วจึงเลือกว่าแบรนด์ควรสร้างการมองเห็นด้วยป้าย เปิดการสนทนาผ่านกิจกรรม หรือเชื่อมผู้สนใจไปยังช่องทางออนไลน์อย่างไร

มุสลิมภาคใต้เป็นตลาดที่ต้องมองให้ลึกกว่าชื่อจังหวัด
ภายในกลุ่มประชากรชาวมุสลิมภาคใต้ มีความหลากหลายด้านภาษา อาชีพ และรูปแบบการใช้ชีวิต การเลือกสื่อจึงควรเริ่มจากกลุ่มผู้ซื้อและความต้องการของสินค้า แล้วใช้ข้อมูลชุมชนประกอบการตัดสินใจ

แบรนด์สินค้าอุปโภคสำหรับครัวเรือน อาจต้องสำรวจตลาดและร้านค้าใกล้บ้าน ขณะที่สินค้าที่ต้องอธิบายวิธีใช้ อาจเหมาะกับพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้ผู้สนใจหยุดถามและพูดคุยกับทีมงานได้

ถ้าอยากเข้าถึงผู้บริโภคมุสลิมภาคใต้ ควรเริ่มสำรวจจากจังหวัดไหน?
ชุมชนมุสลิมพบได้ในทั้ง 14 จังหวัดภาคใต้ ตั้งแต่ย่านการค้าในเมือง ชุมชนรอบมัสยิด ไปจนถึงชุมชนชายฝั่งและบนเกาะ แต่ทำเลที่เหมาะกับแบรนด์ขึ้นอยู่กับว่า ในชุมชนที่เลือก ผู้ซื้อเดินทางผ่านจุดไหน จับจ่ายที่ไหน และมีโอกาสหยุดพูดคุยหรือทดลองสินค้าที่ใด

เพื่อให้เห็นภาพว่าจะเริ่มสำรวจตรงไหนได้บ้าง Bluesky Lab จัดกลุ่มพื้นที่เป็น 4 โซน ครอบคลุม 14 จังหวัดภาคใต้ พร้อมตัวอย่างชุมชนและคำถามก่อนเลือกทำเล เพื่อพาจากระดับจังหวัดลงไปถึงจุดที่ใช้วางแผนสื่อหรือจัดกิจกรรมได้จริง

1. ชุมชนชาวมุสลิมภาคใต้ มีความหลากหลายภายใต้ศรัทธาร่วมกัน
ชุมชนมุสลิมภาคใต้มีความหลากหลายด้านภาษา อาชีพ และรูปแบบการอยู่อาศัย การสื่อสารที่เหมาะสม เนื่องจากมีทั้งย่านเมือง ชุมชนชายฝั่ง และชุมชนบนเกาะ จากภาคใต้ 14 จังหวัด แบ่งออกเป็น 4 โซนพื้นที่ คือ โซนอ่าวไทยตอนบน ภาคใต้ตอนล่างฝั่งตะวันตกและลุ่มทะเลสาบ และโซนจังหวัดชายแดนภาคใต้

 จึงต้องเริ่มจากความเข้าใจชุมชนในแต่ละพื้นที่ รู้ว่าอ.ไหน มีสัดส่วนชาวมุสลิมที่สูง และตามหาแหล่งจับจ่ายของคนในชุมชนนั้นๆ

2. จุดรวมตัวสำคัญของชาวมุสลิม:
เมื่อรู้แล้วว่าชุมชนมุสลิมอยู่ในพื้นที่ใด ขั้นต่อไปคือทำความเข้าใจว่า คนในชุมชนไปที่ไหน และไปทำอะไร แต่ละสถานที่มีบทบาทต่างกัน ตั้งแต่การประกอบศาสนกิจและการเรียนรู้ ไปจนถึงการจับจ่าย พักผ่อน และพบปะกันในชีวิตประจำวัน

3. ช่วงเวลาสำคัญของชาวมุสลิม: รู้ว่าคนไปที่ไหน แล้วดูต่อว่าเขาไปช่วงไหน
เมื่อรู้แล้วว่าคนในชุมชนไปจับจ่าย พบปะ หรือประกอบศาสนกิจกันที่ไหน คำถามถัดมาคือ พื้นที่นั้นมีบทบาทอย่างไรในแต่ละช่วงเวลา? มัสยิดแห่งเดียวกันอาจมีทั้งเวลาละหมาดประจำวัน การละหมาดวันศุกร์ และกิจกรรมละศีลอดร่วมกันในเดือนรอมฎอน การเข้าใจจังหวะเหล่านี้ช่วยให้แบรนด์รู้ว่าควรเข้าไปมีส่วนร่วมเมื่อไร และช่วงไหนควรเว้นไว้สำหรับศาสนกิจ

4. เปลี่ยนความเข้าใจเป็นไอเดียสื่อ:

เมื่อรู้แล้วว่า จะเข้าถึงชุมชนไหน คนไปที่ไหน และไปช่วงเวลาใด ขั้นต่อไปคือกำหนดว่า อยากให้คนทำอะไรหลังจากเจอแบรนด์

ถ้าอยากให้จำชื่อได้ สื่อระหว่างทางควรอ่านจบในไม่กี่วินาที ถ้าอยากให้ทดลองสินค้า ต้องมีพื้นที่ให้คนหยุดถาม และถ้าอยากให้แบรนด์อยู่กับครัวเรือนได้นานขึ้น สื่อที่นำกลับบ้านควรมีประโยชน์ในชีวิตประจำวัน

จากถนนเข้าชุมชนถึงหน้าร้าน: ให้คนเห็นก่อน แล้วเจอสินค้าเมื่อพร้อมซื้อ
ลองนึกถึงคนที่กำลังเดินทางไปตลาด เขาอาจเห็นชื่อแบรนด์จาก Billboard หรือ Banner ตรงแยกในชุมชน เห็นซ้ำจาก Big Banner หน้าตลาด แล้วเจอ Banner ใกล้ร้านที่มีสินค้าวางขาย แต่ละป้ายจึงมีหน้าที่ต่อกัน ตั้งแต่สร้างการมองเห็นไปจนถึงย้ำในจังหวะซื้อ หากเส้นทางเดียวกันมีรถตู้ที่กลุ่มเป้าหมายใช้จริง ก็อาจเสริม สื่อท้ายรถ ด้วยข้อความสั้น หรือใช้ สื่อภายในรถ เมื่อต้องการให้คนมีเวลาอ่านรายละเอียดมากขึ้น ถ้าอยากให้คนเข้าใจสินค้าก่อนทดลอง ให้มีพื้นที่สำหรับการสนทนา บูธในตลาด ลานกิจกรรม หรือพื้นที่ส่วนกลางของมัสยิดที่ผู้ดูแลอนุญาต ช่วยให้ทีมงานตอบคำถามและมอบตัวอย่างกลับไปทดลองได้

สื่อและกิจกรรมที่เหมาะกับชุมชน เริ่มจากความเข้าใจว่า คนในพื้นที่ใช้ชีวิตที่ไหน พบปะกันเมื่อไร และเปิดรับการสื่อสารแบบไหน บลูสกายจึงนำความเข้าใจเรื่องพื้นที่ จุดรวมตัว และช่วงเวลาสำคัญมาใช้ตั้งแต่การเลือกทำเลและประสานผู้ดูแลพื้นที่ ไปจนถึงการออกแบบสื่อและกิจกรรมให้เหมาะกับวิถีของแต่ละชุมชนและเป้าหมายของแบรนด์